ფრენისას გულისრევა და თავბრუსხვევა, ანუ “ზღვის ავადმყოფობა” ჰაერში, ბევრს აწუხებს. ის მაშინ ჩნდება, როცა თვალები და შიდა ყურის წონასწორობის ორგანო ტვინს განსხვავებულ ინფორმაციას აწვდის: თვალი ხედავს უძრავ სალონს, შიდა ყური კი თვითმფრინავის რხევას გრძნობს. ამას ემატება ვიწრო სივრცე, მშრალი ჰაერი და ხშირად ნერვიულობაც. საბედნიეროდ, რამდენიმე მარტივი ხერხით ამ შეგრძნებას ბევრად შეამცირებთ.
1. აირჩიეთ სწორი ადგილი
თვითმფრინავის ყველაზე სტაბილური ნაწილი ფრთების თავზეა: აქ რხევა ყველაზე ნაკლებად იგრძნობა, კუდის ნაწილში კი ყველაზე მეტად. თუ შესაძლებელია, აირჩიეთ ფანჯარასთან ადგილი ფრთების მიდამოში, რომ ჰორიზონტი დაინახოთ.
2. ფრენამდე მსუბუქად ჭამეთ
ცარიელი კუჭით ფრენა გულისრევის რისკს ზრდის, ისევე როგორც მძიმე, ცხიმიანი და ცხარე საკვები. ფრენამდე 1-2 საათით ადრე მიირთვით რამე მსუბუქი, მაგრამ დამანაყრებელი: კვერცხი, ტოსტი, ბრინჯი, ბანანი ან ბოსტნეული. თავი აარიდეთ ალკოჰოლს, რომელიც გაუწყლოებას ზრდის: მოქმედებს თუ არა ალკოჰოლი ფრენისას უფრო ძლიერად.
3. დალიეთ ბევრი წყალი
კაბინის ჰაერი ძალიან მშრალია და გაუწყლოება გულისრევასა და თავის ტკივილს აძლიერებს. ფრენამდე და ფრენისას ხშირად წრუპეთ წყალი. ყავა და გაზიანი სასმელები შეზღუდეთ, ან ყოველ ჭიქაზე ერთი ჭიქა წყალიც დალიეთ.
4. ჯანჯაფილი ან პიტნა
ჯანჯაფილი გულისრევის ცნობილი ბუნებრივი საშუალებაა. თან წაიღეთ ჯანჯაფილის კანფეტები ან ჩაი, ან ბორტზე ჯანჯაფილის სასმელი (ginger ale) სთხოვეთ. პიტნის კანფეტიც ბევრს ეხმარება. ჯანჯაფილზე დაწვრილებით: რატომ უნდა დალიოთ ტონიკი და ჯანჯაფილის სასმელი ფრენისას.
5. გეჭიროთ თვალი ჰორიზონტზე
თუ ფანჯარასთან ზიხართ, შორს, ჰორიზონტზე იყურეთ. ეს თვალებსა და შიდა ყურს შორის “შეუსაბამობას” ამცირებს. დაშვებისა და ტურბულენტობის დროს განსაკუთრებით ეხმარება. თუ ფანჯარასთან არ ზიხართ, თვალები დახუჭეთ და თავი სავარძლის საზურგეს მიაყრდენით.
6. ნუ იკითხავთ და ნუ უყურებთ ეკრანს
წიგნის, ტელეფონის ან ეკრანის ყურება რხევის დროს გულისრევას აძლიერებს. თუ გული გერევათ, გადადეთ ისინი და ჩართეთ აუდიოწიგნი, პოდკასტი ან მუსიკა.
7. იყავით გრილად
სიცხე გულისრევას ამძაფრებს. გაიხადეთ ზედა ფენა და ზემოთ არსებული ვენტილატორი ჩართეთ და სახისკენ მიმართეთ. გრილი ჰაერი მაშინვე შვებას მოგგვრით.
8. ღრმად და მშვიდად ისუნთქეთ
გულისრევა და შფოთვა ხშირად ერთმანეთს აძლიერებს. სავარძლის საზურგე ოდნავ უკან გადაწიეთ, თვალები დახუჭეთ და ნელა ისუნთქეთ: 4 წამი ჩასუნთქვა, რამდენიმე წამი შეჩერება, 6 წამი ამოსუნთქვა. ეს სხეულს ამშვიდებს. თუ ფრენის შიში გაქვთ, წაიკითხეთ: როგორ შევინარჩუნოთ სიმშვიდე ფრენისას.
9. აკუპრესურა მაჯაზე
მაჯის შიდა მხარეს, ხელისგულიდან დაახლოებით სამი თითის დაშორებით, ორ მყესს შორის არის წერტილი (P6), რომლის ზეწოლა ზოგს გულისრევას უმსუბუქებს. რამდენიმე წუთით ცერა თითით დააჭირეთ, ან აფთიაქში იყიდეთ სპეციალური სამაჯური. მეცნიერული მტკიცებულებები არაერთგვაროვანია, მაგრამ მეთოდი უსაფრთხოა და ბევრს ეხმარება.
10. მოემზადეთ წინასწარ და, საჭიროების შემთხვევაში, მიიღეთ წამალი
ფრენის წინა დღეს კარგად გამოიძინეთ და აეროპორტში დროულად მიდით, რომ სტრესი თავიდან აიცილოთ. თუ ფრენისას ხშირად ხდებით ცუდად, ფრენამდე ექიმს ან ფარმაცევტს ჰკითხეთ გულისრევის საწინააღმდეგო საშუალებებზე. ზოგი მათგანი ძილიანობას იწვევს, ამიტომ ფრენამდე რამდენიმე საათით ადრე მიიღება და ალკოჰოლთან არ ერწყმის.
თუ მაინც ცუდად გახდით
- წინა სავარძლის ჯიბეში ყოველთვის დევს ქაღალდის პარკი გულისრევისთვის;
- უთხარით ბორტგამცილებელს: ისინი წყალს, ყინულს ან მშრალ ორცხობილას მოგიტანენ და, საჭიროების შემთხვევაში, სხვა ადგილზე გადაგსვამენ;
- გულისრევა ფრენის შემდეგ, როგორც წესი, სწრაფად გადის.
ფრენა სხეულზე სხვანაირადაც მოქმედებს: რას უშვება ფრენა თქვენს სხეულს, ექიმების მიხედვით.
ხშირად დასმული კითხვები
სად ჯობს დაჯდეს ადამიანი, რომელსაც თვითმფრინავში გული ერევა?
ფრთების თავზე, ფანჯარასთან. თვითმფრინავის ეს ნაწილი ყველაზე ნაკლებად ირხევა, ფანჯრიდან კი ჰორიზონტს დაინახავთ.
რა დავლიოთ გულისრევის დროს?
წყალი პატარა ყლუპებით, ჯანჯაფილის ჩაი ან ჯანჯაფილის სასმელი. თავი აარიდეთ ალკოჰოლს, ყავასა და ტკბილ გაზიან სასმელებს.
შეიძლება თუ არა ფრენამდე წამლის მიღება?
კი, მაგრამ მხოლოდ ექიმის ან ფარმაცევტის რჩევით, რადგან ზოგი საშუალება ძილიანობას იწვევს და ბავშვებისა და ორსულებისთვის ყველა არ არის შესაფერისი.
