ფოტო: Wikimedia Commons სტამბოლი: რა უნდა იცოდე
სტამბოლი, ძველად კონსტანტინოპოლი, საუკუნეების განმავლობაში ბიზანტიისა და ოსმალეთის იმპერიების დედაქალაქი იყო. ისტორიული ცენტრი, სულთანაჰმეტი, ევროპულ მხარესაა: აქ აია სოფია, ცისფერი მეჩეთი, თოფქაფის სასახლე და დიდი ბაზარია, ერთმანეთისგან ფეხით სავალ მანძილზე. ოქროს რქის გაღმა გალატისა და ბეიოღლუს უბნები იწყება, თავისი კაფეებით, მაღაზიებით და ისთიქლალის საფეხმავლო ქუჩით. აზიურ მხარეს კი ქადიქოისა და უსქუდარის უბნებია, სადაც ადგილობრივების ყოველდღიურ ცხოვრებას ნახავ და ტურისტებიც ნაკლებია.
სტამბოლში ტრანსპორტის მნიშვნელოვანი ნაწილი ბორანია: ბოსფორზე ნავით გადასვლა აქ ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილია და ქალაქის სანახავად ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი გზა. ქალაქი უზარმაზარია და საცობები ხშირია, ამიტომ შეძლებისდაგვარად მეტრო, ტრამვაი და ბორანი გამოიყენე. საღამოს კი ბოსფორის ნაპირზე ჩაის დალევა სცადე, როგორც ამას ადგილობრივები აკეთებენ. მთავარი ღირსშესანიშნაობებისთვის სამი-ოთხი დღე საკმარისია, თუმცა ბევრი ქართველი სტამბოლში არაერთხელ ბრუნდება, საყიდლებზე ან უბრალოდ დასასვენებლად. ქალაქი ასევე მოსახერხებელი გადასაჯდომი პუნქტია შორეულ მიმართულებებზე.
საქართველოდან სტამბოლში ორ აეროპორტში ჩაფრინდები. სტამბოლის აეროპორტი (IST) ევროპულ მხარესაა, ქალაქის ჩრდილოეთით, და აქ თბილისიდან Turkish Airlines დაფრინავს. საბიჰა გოქჩენი (SAW) აზიურ მხარესაა: აქ ქუთაისიდან და თბილისიდან Pegasus ფრენს, თბილისიდან კი AJet-იც. ორივე აეროპორტი ცენტრიდან შორსაა, ამიტომ ქალაქამდე გზისთვის ერთი საათი ან მეტი გაითვალისწინე, განსაკუთრებით პიკის საათებში. ბილეთის არჩევისას ისიც ნახე, რომელ მხარესაა შენი სასტუმრო. ფრენების განრიგი სეზონის მიხედვით იცვლება.
რა ვნახოთ სტამბოლში
01აია სოფია
VI საუკუნის ბიზანტიური ტაძარი უზარმაზარი გუმბათით, დღეს მოქმედი მეჩეთი. შესვლისას ქალებს თავი უნდა ჰქონდეთ დაფარული, ყველას კი მხრები და მუხლები.
02ცისფერი მეჩეთი
სულთან აჰმედის მეჩეთი ექვსი მინარეთით და შიგნით ცისფერი მოხატული ფილებით. ლოცვის დროს ტურისტებისთვის დაკეტილია.
03თოფქაფის სასახლე
ოსმალეთის სულთნების სასახლე ეზოებით, ჰარამხანით და განძეულობით. ტერასებიდან ბოსფორის ლამაზი ხედი იშლება.
04დიდი ბაზარი და სანელებლების ბაზარი
საუკუნეების წინანდელი დახურული ბაზრები, სადაც ხალიჩებს, კერამიკას, ტკბილეულს და სანელებლებს ყიდიან. ვაჭრობა აქ ჩვეულებრივი ამბავია.
05ბოსფორზე ბორნით გასეირნება
ქალაქის ბორნები ევროპულ და აზიურ ნაპირებს აკავშირებს. ემინონიუდან ქადიქოიში ან უსქუდარში გადასვლა ქალაქის სანახავად მარტივი და ხელმისაწვდომი გზაა.
06გალატის კოშკი და ისთიქლალის ქუჩა
შუა საუკუნეების კოშკი, საიდანაც ქალაქი და ოქროს რქა ჩანს. იქიდან ისთიქლალის საფეხმავლო ქუჩით თაქსიმის მოედნამდე ახვალ.
რა გავსინჯოთ
თურქული სამზარეულო ქართველისთვის ნაცნობია, მაგრამ სტამბოლში ის განსაკუთრებით მრავალფეროვანია. დილით გასინჯე თურქული საუზმე ყველით, ზეითუნით, კვერცხით და ჩაით, ან ქუჩაში იყიდე „სიმითი“, სეზამიანი რგოლისებრი პური. სანაპიროზე სცადე „ბალიქ ექმექი“, თევზის სენდვიჩი. ქაბაბების გარდა, აუცილებლად გასინჯე მეზეები, „ლაჰმაჯუნი“ და „მანთი“. დესერტად კი ბაქლავა, ცხელი ყველიანი „ქუნეფე“ და თურქული ტკბილეული, „ლოხუმი“.
აეროპორტიდან ქალაქში
სტამბოლის აეროპორტი (IST) · ~40–50 კმ
აეროპორტი ევროპულ მხარესაა. ქალაქის სხვადასხვა უბნამდე, მათ შორის თაქსიმამდე და სულთანაჰმეტამდე, ჰავაისთის ავტობუსები დადის, მეტრო კი აეროპორტს ქალაქის მეტროს ქსელთან აკავშირებს. ტაქსით გზა საცობის მიხედვით ერთ საათს ან მეტს გრძელდება.
საბიჰა გოქჩენის აეროპორტი (SAW) · ~35–50 კმ
აეროპორტი აზიურ მხარესაა. მეტროთი ქადიქოიმდე მიდიხარ, იქიდან კი ბორნით ევროპულ მხარეს გადადიხარ. ავტობუსები თაქსიმამდე და ქადიქოიმდე დადის, ევროპულ მხარეს ტაქსით გადასვლა კი საცობებში დიდხანს გრძელდება.
ვიზა და დოკუმენტები
საქართველოს მოქალაქეებს თურქეთში მოკლე ვიზიტისთვის ვიზა ისტორიულად არ სჭირდებოდათ და შესვლა პირადობის მოწმობითაც შეიძლებოდა, თუმცა წესები შეიძლება შეიცვალოს. მოგზაურობამდე გადაამოწმე მიმდინარე წესები.
