ბილეთის ყიდვის შემდეგ მეილზე მოსული წერილი ერთი შეხედვით შიფრს ჰგავს: სამი დიდი ასო, ორნიშნა კოდი, ექვსი სიმბოლო და ციფრების გრძელი რიგი. სინამდვილეში ყველაფერი მარტივია და ამ კოდების ცოდნა მოგზაურობისას ბევრ დროსა და ნერვებს დაგიზოგავს. მოდი, თანმიმდევრობით გავარჩიოთ, რას ნიშნავს თითოეული.
აეროპორტის სამასოიანი კოდები
მსოფლიოს თითქმის ყველა კომერციულ აეროპორტს სამასოიანი კოდი აქვს, რომელსაც IATA, საჰაერო ტრანსპორტის საერთაშორისო ასოციაცია, ანიჭებს. ეს კოდი უნიკალურია, ამიტომ ორ აეროპორტს ერთნაირი კოდი არ აქვს. საქართველოში სამი ასეთი აეროპორტი გამოგადგება:
- TBS: თბილისის საერთაშორისო აეროპორტი.
- KUT: ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტი.
- BUS: ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტი.
კოდი ყოველთვის ქალაქის სახელს არ ემთხვევა და ერთ ქალაქს რამდენიმე აეროპორტი შეიძლება ჰქონდეს. მაგალითად, ბუდაპეშტის აეროპორტი BUD-ია, სტამბოლს კი ორი აეროპორტი აქვს: IST და SAW. ზოგ დიდ ქალაქს საერთო, „ქალაქის“ კოდიც აქვს, მაგალითად ლონდონს LON და მილანს MIL. ასეთი კოდით ძებნისას ყველა აეროპორტის რეისებს ერთად ხედავ. ამიტომ ბილეთის ყიდვისას ყოველთვის კონკრეტული აეროპორტის კოდი შეამოწმე და არა მხოლოდ ქალაქის სახელი.
აეროპორტებს ოთხასოიანი ICAO კოდიც აქვთ, მაგალითად თბილისს UGTB, ქუთაისს კი UGKO. მათ ძირითადად პილოტები და საჰაერო მოძრაობის დისპეჩერები იყენებენ, მგზავრს კი ბილეთზე იშვიათად შეხვდება.
ავიაკომპანიის კოდები
ავიაკომპანიებსაც აქვთ ორნიშნა კოდი, რომელიც შეიძლება ორი ასო იყოს ან ასო და ციფრი. საქართველოდან მფრენი რამდენიმე ავიაკომპანიის კოდი ასეთია:
- W6: Wizz Air (Wizz Air Hungary).
- PC: Pegasus.
- TK: Turkish Airlines.
- A9: Georgian Airways.
- FZ: flydubai.
- U2: easyJet.
ზოგ ავიაკომპანიას ჯგუფში რამდენიმე კომპანია ჰყავს, ამიტომ ბილეთზე მსგავსი, მაგრამ სხვა კოდიც შეიძლება შეგხვდეს. ზოგჯერ კი ბილეთში ორი სხვადასხვა ავიაკომპანიის სახელს ხედავ. ეს შეიძლება კოდშეარინგი იყოს: ბილეთი ერთი ავიაკომპანიის კოდით და ნომრით გაიყიდა, ფრენას კი მისი პარტნიორი ასრულებს. ბილეთში ამას ჩვეულებრივ „operated by“ სტრიქონი აჩვენებს. ასეთ დროს ჩეკ-ინს, როგორც წესი, იმ ავიაკომპანიასთან გადიხარ, რომელიც რეალურად დაფრინავს, ბარგის წესები კი ბილეთის პირობებში გადაამოწმე.
რეისის ნომერი
რეისის ნომერი ავიაკომპანიის კოდსა და რამდენიმე ციფრს აერთიანებს. ის კონკრეტულ ფრენას აღნიშნავს, რომელიც ერთსა და იმავე მარშრუტზე ყოველდღე ან კვირის გარკვეულ დღეებში სრულდება. რეისის ნომრით შეგიძლია:
- აეროპორტის დაფაზე სწრაფად იპოვო შენი რეისი და გასასვლელი;
- ავიაკომპანიის საიტზე ან აპლიკაციაში რეისის სტატუსი შეამოწმო;
- ახლობელს გაუგზავნო, რომ შენს ჩამოფრენას თვალი ადევნოს და დროზე დაგხვდეს.
ზოგჯერ ერთ ფრენას რამდენიმე ნომერი აქვს. ეს ისევ კოდშეარინგია: პარტნიორი ავიაკომპანიები ერთსა და იმავე ფრენას თავიანთი კოდით ყიდიან. ამიტომ დაფაზე ერთ რეისზე რამდენიმე ნომერი შეიძლება მონაცვლეობით გამოჩნდეს, ნუ შეგეშინდება.
ჯავშნის კოდი და ელექტრონული ბილეთის ნომერი
ეს ორი რამ ხშირად ერთმანეთში ერევათ, თუმცა სხვადასხვა დანიშნულება აქვთ.
- ჯავშნის კოდი, ანუ PNR ან booking reference, ჩვეულებრივ ექვსი სიმბოლოა, ასოები და ციფრები. მისი და გვარის მეშვეობით ავიაკომპანიის საიტზე ჯავშანს იპოვი, ონლაინ ჩეკ-ინს გაივლი და ბარგს დაამატებ.
- ელექტრონული ბილეთის ნომერი, ანუ e-ticket number, ტრადიციულ ავიაკომპანიებთან ჩვეულებრივ 13 ციფრია. პირველი სამი ციფრი ავიაკომპანიის ციფრული კოდია. ეს ნომერი ადასტურებს, რომ ბილეთი გადახდილი და გამოწერილია.
ლოუქოსტერებთან ხშირად მხოლოდ ჯავშნის კოდი გაქვს და ეს ნორმალურია. თუ ბილეთი სააგენტოში ან საძიებო საიტზე იყიდე, შეიძლება ორი კოდი მოგცენ: სააგენტოს შიდა შეკვეთის ნომერი და ავიაკომპანიის ჯავშნის კოდი. ავიაკომპანიის საიტზე მხოლოდ მეორე იმუშავებს. ჯავშნის კოდი ფრთხილად შეინახე. ბილეთის ან ჩასხდომის ბარათის ფოტოს სოციალურ ქსელებში ნუ გამოაქვეყნებ: კოდითა და გვარით სხვამაც შეიძლება შენი ჯავშნის მართვა სცადოს.
ჩაშვების ბარათზე: გეითი, ჯგუფი, რიგი
ჩასხდომის ბარათზე, რომელსაც ჩაშვების ბარათსაც უწოდებენ, ყველაზე მნიშვნელოვანი ინფორმაცია ასე იკითხება:
- Gate: გასასვლელი, საიდანაც ჩასხდომა იწყება. ის შეიძლება შეიცვალოს, ამიტომ აეროპორტის დაფას თვალი ადევნე.
- Boarding time: ჩასხდომის დაწყების დრო. ის აფრენის დროზე ადრეა და გეითთან სწორედ ამ დროისთვის უნდა იყო.
- Group ან Zone: ჯგუფი, რომლის მიხედვითაც გეითთან ჩასასხდომად გიძახებენ.
- Seat: ადგილი, მაგალითად 14C, სადაც ციფრი რიგია, ასო კი ადგილი რიგში.
- Seq: რიგითი ნომერი, რომელიც ჩეკ-ინის თანმიმდევრობას აჩვენებს.
ვიწრო თვითმფრინავში, სადაც რიგში ექვსი ადგილია, A და F ჩვეულებრივ ფანჯარასთანაა, C და D კი დერეფანთან. ეს თვითმფრინავის მოდელზეა დამოკიდებული, ამიტომ ადგილის არჩევისას სალონის სქემას დახედე.
რჩევა: ჩასხდომის ბარათის ფოტო ან სქრინშოტი ტელეფონში შეინახე. აეროპორტში ინტერნეტი ყოველთვის კარგად არ მუშაობს, აპლიკაცია კი ზოგჯერ ყველაზე არასასურველ დროს არ იხსნება.
როგორ შეამოწმო, რომ ბილეთი გამოწერილია
ხშირი შიში ასეთია: ფული ჩამოიჭრა, მეილი კი არ მოსულა. ასეთ დროს ნუ ინერვიულებ და ნაბიჯ-ნაბიჯ იმოქმედე:
- შეამოწმე სპამის საქაღალდე და დარწმუნდი, რომ ყიდვისას სწორი მეილი ჩაწერე.
- ავიაკომპანიის საიტზე, ჯავშნის მართვის განყოფილებაში, ჯავშნის კოდითა და გვარით მოძებნე.
- თუ საიტი ჯავშანს აჩვენებს და სახელი სწორადაა ჩაწერილი, ბილეთი არსებობს.
- თუ ჯავშნის კოდი არ გაქვს, დაუკავშირდი საიტს ან სააგენტოს, სადაც იყიდე, და გადახდის დადასტურება თან იქონიე.
- ტრადიციულ ავიაკომპანიასთან ელექტრონული ბილეთის ნომერი იკითხე. თუ ის არსებობს, ბილეთი გამოწერილია.
ონლაინ ჩეკ-ინის სტატიაში ავხსენით, როდის იხსნება ჩეკ-ინი და როგორ შეინახო ჩასხდომის ბარათი ტელეფონში.
ხშირი კითხვები
რა განსხვავებაა ჯავშნის კოდსა და ბილეთის ნომერს შორის?
ჯავშნის კოდი ექვსი სიმბოლოა და მისი მეშვეობით ჯავშანს მართავ. ელექტრონული ბილეთის ნომერი ტრადიციულ ავიაკომპანიებთან 13 ციფრია და ადასტურებს, რომ ბილეთი გადახდილი და გამოწერილია.
ბილეთის ამობეჭდვა საჭიროა?
ჩვეულებრივ არა. პასპორტი და ჯავშნის კოდი საკმარისია, ჩასხდომის ბარათი კი ტელეფონშიც შეიძლება გქონდეს. ზოგი ავიაკომპანია ან აეროპორტი მაინც ითხოვს ქაღალდის ბარათს, ამიტომ ფრენამდე წესები შეამოწმე.
რატომ არის თბილისი TBS და ქუთაისი KUT?
კოდები ხშირად ქალაქის სახელის ასოებს ემყარება, მაგრამ ყოველთვის არა. კოდს IATA ანიჭებს და ის მსოფლიოში უნიკალური უნდა იყოს, ამიტომ ზოგჯერ მოულოდნელი კომბინაცია გამოდის.
