ფრენის წინ ან ფრენისას ნერვიულობა ძალიან ბევრს აწუხებს: სხვადასხვა კვლევის მიხედვით, მგზავრების დაახლოებით მესამედს ან მეტს ფრენისას ღელვა აქვს, მცირე ნაწილს კი ნამდვილი ფობია. ზოგი ამას მხოლოდ ტურბულენტობისას გრძნობს, ზოგს კი ჩასხდომისთანავე სუნთქვა უჭირს. კარგი ამბავი ისაა, რომ ფრენის შიში კარგად იმართება და ქვემოთ მოცემული ხერხები ბევრს ეხმარება.
თუ ძლიერი ფობია ან პანიკური შეტევები გაქვთ, მიმართეთ ფსიქოლოგს ან ფსიქოთერაპევტს.
რატომ გვეშინია ფრენის
ფრენის შიში ხშირად ერთ კონკრეტულ რამეს კი არ უკავშირდება, არამედ რამდენიმე ფაქტორის ნაზავია: კონტროლის დაკარგვის განცდა, დახურული სივრცე (კლაუსტროფობია), სიმაღლე, უცნობი ხმები და რხევა. ბევრმა იცის, რომ თვითმფრინავი უსაფრთხოა, მაგრამ წარმოსახვა მაინც ცუდ სცენარებს ხატავს. ამიტომ მთავარია, გონებას ფაქტები და საქმე მისცეთ.

ფაქტები, რომლებიც გამშვიდებთ
- ფრენა ტრანსპორტის ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო სახეობაა. კომერციულ ავიაციაში ავარიის ალბათობა მანქანით მგზავრობასთან შედარებით ბევრჯერ ნაკლებია.
- თვითმფრინავები უამრავ დუბლირებულ სისტემას იყენებს. ორძრავიან თვითმფრინავს ერთი ძრავითაც შეუძლია უსაფრთხოდ ფრენა და დაშვება.
- პილოტები წლების განმავლობაში ემზადებიან და რეგულარულად გადიან სიმულატორზე გადამზადებას, სადაც სწორედ უჩვეულო სიტუაციებს ვარჯიშობენ.
- უცნაური ხმები ნორმალურია: შასის აკეცვა, ფრთის ფარების მოძრაობა და ძრავის ხმის ცვლილება ფრენის ჩვეულებრივი ნაწილია.
მეტი საინტერესო ფაქტი: საინტერესო და დაუჯერებელი ფაქტები ფრენის შესახებ.
ტურბულენტობა: რა არის და რატომ არ არის საშიში
ტურბულენტობა ჰაერის არათანაბარი მოძრაობაა, რომელსაც ქარის ცვლილება, მთები, ღრუბლები ან სხვა თვითმფრინავის კვალი იწვევს. ის ჰგავს მანქანით ორმოიან გზაზე მგზავრობას: უსიამოვნოა, მაგრამ მანქანას არაფერი ემართება.
ტურბულენტობა ოთხ დონედ იყოფა: მსუბუქი, საშუალო, ძლიერი და ექსტრემალური. მსუბუქი ძალიან ხშირია, საშუალო ნაკლებად, ძლიერი იშვიათი, ექსტრემალური კი თითქმის არასდროს ხდება. თვითმფრინავები ისეა დაპროექტებული, რომ გაცილებით დიდ დატვირთვას გაუძლოს, ვიდრე ყველაზე ძლიერი ტურბულენტობაა.

პილოტები ტურბულენტობის შესახებ წინასწარ იციან ამინდის პროგნოზიდან და სხვა თვითმფრინავების შეტყობინებებიდან, და შეძლებისდაგვარად გვერდს უვლიან ან სიმაღლეს იცვლიან. ტურბულენტობისას ერთადერთი რეალური რისკი დაუბანდავი მგზავრის დაზიანებაა, ამიტომ, როცა სავარძელში ზიხართ, ღვედი ყოველთვის შეკრული გქონდეთ. დაწვრილებით: რატომ ხდება ძლიერი ტურბულენტობა.

7 ხერხი ფრენისას სიმშვიდის შესანარჩუნებლად
1. აირჩიეთ ადგილი გონივრულად
ფრთების თავზე მდებარე რიგებში რხევა ყველაზე ნაკლებად იგრძნობა, კუდის ნაწილში კი ყველაზე მეტად. თუ კლაუსტროფობია გაქვთ, დერეფანთან დაჯექით: ასე თავისუფლად ადგებით. თუ ხედი გამშვიდებთ, ფანჯარასთან.
2. ისუნთქეთ ნელა
შიშის დროს სუნთქვა ჩქარდება, რაც პანიკას აძლიერებს. სცადეთ ასეთი ტექნიკა: 4 წამი ჩასუნთქვა ცხვირით, 4 წამი შეჩერება, 6 წამი ნელი ამოსუნთქვა პირით. რამდენიმე წუთში სხეული დამშვიდდება.
3. გადაიტანეთ ყურადღება
წინასწარ მოამზადეთ გასართობი: საინტერესო წიგნი, კომედია, საყვარელი მუსიკა, თამაში ან კროსვორდი. ტურბულენტობისას ზოგს ეხმარება ითვალოს, მაგალითად, 100-დან უკუღმა სამ-სამად.
4. ესაუბრეთ ვინმეს
ისაუბრეთ თანამგზავრთან ან გვერდით მჯდომთან. ბორტგამცილებლებსაც შეგიძლიათ უთხრათ, რომ ნერვიულობთ: ისინი ასეთ მგზავრებს ხშირად ხვდებიან და დაგამშვიდებენ. თუ გვერდით ნერვიული ადამიანი გიზით, თავად გაესაუბრეთ მის გეგმებზე და მოგზაურობაზე, ეს ორივეს დაგეხმარებათ.

5. მოუსმინეთ პილოტს
პილოტი ხშირად წინასწარ აცხადებს, რომ ტურბულენტობაა მოსალოდნელი. ეს ნიშნავს, რომ ყველაფერი გეგმის მიხედვით მიდის. ბორტგამცილებლების სახეებსაც შეხედეთ: თუ ისინი მშვიდად არიან, ესე იგი, ყველაფერი რიგზეა.
6. ალკოჰოლი და ყავა შეზღუდეთ, წყალი დალიეთ
ალკოჰოლი და კოფეინი შფოთვას აძლიერებს, კაბინის მშრალი ჰაერი კი გაუწყლოებას იწვევს. ხშირად წრუპეთ წყალი: მოქმედებს თუ არა ალკოჰოლი ფრენისას უფრო ძლიერად.
7. მოემზადეთ ფრენამდე
კარგად გამოიძინეთ, აეროპორტში დროულად მიდით, რომ არ იჩქაროთ, და ფრენამდე ცოტა ივარჯიშეთ ან გაისეირნეთ. ზოგადი შფოთვის შესამცირებლად: 7 რჩევა მოგზაურობის შფოთვის შესამცირებლად.
აპლიკაციები, რომლებიც ფრენის შიშს შეგიმცირებთ
ზოგს მშვიდობას ის ცოდნა მატებს, რა ელის ფრენისას. ამაში ეს აპლიკაციები და საიტები დაგეხმარებათ:
- Turbli: უფასო საიტი და აპლიკაცია, სადაც რეისის ნომრით ნახავთ, რამდენი ტურბულენტობაა მოსალოდნელი თქვენს მარშრუტზე.
- Turbulence Forecast: ტურბულენტობის რუკები და პროგნოზი, მარტივი ახსნით.
- SkyGuru: პილოტის მიერ შექმნილი აპლიკაცია, რომელიც ფრენისას რეალურ დროში გიხსნით, რა ხდება: რატომ შეიცვალა ძრავის ხმა, რატომ ირხევა თვითმფრინავი და რამდენი ხანი დარჩა დაშვებამდე. მუშაობს ინტერნეტის გარეშეც.
- SOAR: ყოფილი პილოტისა და თერაპევტის მიერ შექმნილი პროგრამა ფრენის შიშის დასაძლევად, ვიდეოებით და სავარჯიშოებით. ნაწილი უფასოა.
- მედიტაციის აპლიკაციები (მაგალითად, Headspace ან Calm): სუნთქვის სავარჯიშოები და დამამშვიდებელი აუდიო. ფრენამდე გადმოწერეთ.
გაითვალისწინეთ: ტურბულენტობის პროგნოზი ზუსტი ვერ იქნება და ფრენისას ყოველთვის ეკიპაჟის მითითებებს მიჰყევით.

როდის მივმართოთ სპეციალისტს
თუ ფრენის შიშის გამო მოგზაურობაზე უარს ამბობთ, ან ფრენისას პანიკური შეტევები გემართებათ, ფსიქოლოგს მიმართეთ. კოგნიტურ-ქცევითი თერაპია ფრენის შიშის დაძლევის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტიანი მეთოდია. ზოგი ავიაკომპანია სპეციალურ კურსებსაც ატარებს, სადაც პილოტები ფრენის მუშაობას გიხსნიან და ზოგჯერ სიმულატორშიც გსვამენ. თუ ფრენამდე დამამშვიდებელი წამლის მიღებას ფიქრობთ, ეს მხოლოდ ექიმთან შეთანხმებით გააკეთეთ.

ხშირად დასმული კითხვები
შეიძლება თუ არა თვითმფრინავი ტურბულენტობისგან ჩამოვარდეს?
თანამედროვე სამგზავრო თვითმფრინავები ისეა აგებული, რომ ტურბულენტობის გაცილებით დიდ დატვირთვას გაუძლოს. ტურბულენტობისას მთავარი რისკი დაუბანდავი მგზავრების დაზიანებაა, ამიტომ ღვედი შეკრული გქონდეთ.
სად ჯობს დაჯდეს ადამიანი, რომელსაც ფრენის ეშინია?
ფრთების თავზე, სადაც რხევა ყველაზე ნაკლებად იგრძნობა. კლაუსტროფობიის შემთხვევაში დერეფანთან.
რა დამეხმარება ტურბულენტობისას?
ნელი სუნთქვა, ყურადღების გადატანა, საუბარი და იმის გახსენება, რომ ტურბულენტობა ჩვეულებრივი მოვლენაა და თვითმფრინავისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს.