ბევრს გვიფიქრია, რომ თვითმფრინავში საჭმელი უგემურია. ზოგჯერ ეს მართლაც ასეა, მაგრამ ხშირად პრობლემა თავად კერძში კი არა, ჩვენს შეგრძნებებშია. დაახლოებით ათი კილომეტრის სიმაღლეზე ორგანიზმი ცოტა სხვანაირად მუშაობს და გემოს აღქმაც იცვლება. ერთი და იგივე კერძი, რომელიც მიწაზე გემრიელი იქნებოდა, ჰაერში შეიძლება უმარილო და მოსაწყენი მოგეჩვენოს. ვნახოთ, რატომ ხდება ეს და რა შეგიძლია გააკეთო.
მშრალი ჰაერი
თვითმფრინავის სალონში ჰაერი ძალიან მშრალია, გაცილებით მშრალი, ვიდრე ჩვეულებრივ სახლში. როცა ცხვირი შრება, სუნს უარესად ვგრძნობთ. სუნი კი გემოს აღქმაში დიდ როლს თამაშობს: გაიხსენე, როგორ კარგავს საჭმელი გემოს, როცა სურდო გაქვს. თვითმფრინავშიც მსგავსი რამ ხდება, ოღონდ უფრო მსუბუქად. ამას ემატება ისიც, რომ მშრალ ჰაერში პირიც შრება, რაც გემოს შეგრძნებას კიდევ უფრო ასუსტებს.
დაბალი წნევა
სალონში წნევა დედამიწის ზედაპირზე არსებულზე დაბალია, დაახლოებით ისეთი, როგორიც მაღალ მთაზე. ეს ჯანმრთელ ადამიანს არ აწუხებს, მაგრამ გემოს აღქმაზე მოქმედებს. ერთ-ერთმა ცნობილმა კვლევამ, რომელიც ავიაკომპანიის დაკვეთით ჩატარდა, აჩვენა, რომ ასეთ პირობებში, მშრალ ჰაერთან ერთად, ტკბილისა და მარილიანის შეგრძნება სუსტდება. ამიტომ ბევრი კერძი, რომელიც მიწაზე ნორმალურად გამოიყურება, ჰაერში უმარილო და მოსაწყენი ჩანს.
ხმაური
ძრავების მუდმივი ხმაურიც მოქმედებს გემოზე. ზოგი კვლევა მიუთითებს, რომ ძლიერ ხმაურში ტკბილს ნაკლებად ვგრძნობთ, უმამის, ანუ იმ მდიდარ, „ხორციან“ გემოს კი, რომელიც პომიდორში, ყველსა და სოკოშია, პირიქით, უკეთ. შესაძლოა, სწორედ ამიტომ უკვეთავს ბევრი მგზავრი თვითმფრინავში ტომატის წვენს, რომელსაც მიწაზე იშვიათად სვამს. პომიდორი უმამით მდიდარია და ჰაერში მისი გემო ბევრს უფრო სასიამოვნოდ ეჩვენება.
როგორ მზადდება საჭმელი
თვითმფრინავში საჭმელს ადგილზე არავინ ამზადებს. ის მიწაზე, სპეციალურ სამზარეულოებში მზადდება, შემდეგ ცივდება და ფრენამდე ინახება. ბორტზე ეკიპაჟი მას სპეციალურ ღუმელებში აცხელებს, ღია ცეცხლი კი თვითმფრინავში არ გამოიყენება. ხელახლა გაცხელებული კერძი, ბუნებრივია, ახლად მომზადებულს ვერ შეედრება: ბოსტნეული რბილდება, ხორცი შეიძლება გამოშრეს, პური კი კარგავს სიხრაშუნეს. ამიტომ მენიუს შემქმნელები ცდილობენ, აირჩიონ კერძები, რომლებიც გაცხელებას კარგად იტანს, მაგალითად სოუსიანი ხორცი, ბრინჯი, მაკარონი და ჩაშუშული.
როგორ ცდილობენ ავიაკომპანიები გემოს გაუმჯობესებას
ავიაკომპანიებმა იციან ეს პრობლემა და კერძებს ხშირად მეტ მარილს, სანელებლებს და მწვანილს ამატებენ, ვიდრე მიწაზე დაამატებდნენ. სანელებლიანი კერძები, მაგალითად კარი, ან ძლიერი გემოს მქონე სოუსები ჰაერში უკეთ „ჟღერს“, ვიდრე მსუბუქი, ნაზი გემოები. ღვინის არჩევისასაც ხშირად ითვალისწინებენ, რომ ჰაერში ზოგი ღვინო უფრო მჟავე ან მკვეთრი შეიძლება მოგეჩვენოს. მენიუს ხშირად წინასწარ ცდიან და ირჩევენ კერძებს, რომლებიც გაცხელების შემდეგაც ინარჩუნებს ფერს, ტექსტურას და გემოს. ზოგი ავიაკომპანია ცნობილ შეფ-მზარეულებთანაც თანამშრომლობს.
ჩაი და ყავა ჰაერში
ცხელ სასმელებსაც თავისი ახსნა აქვს. დაბალი წნევის გამო წყალი უფრო დაბალ ტემპერატურაზე დუღს, ვიდრე მიწაზე, ამიტომ ჩაი შეიძლება ისე კარგად ვერ დაყენდეს, როგორც სახლში. ამიტომ ზოგი მგზავრი ფრენისას ჩაის ან ყავის ნაცვლად უბრალოდ ბოთლის წყალს ან წვენს ირჩევს, ყავის გემოს კი ჩამოფრენის შემდეგ ტკბება.
ბიზნეს კლასში უკეთესია?
ბიზნეს კლასში კერძები ხშირად უკეთესი ინგრედიენტებით მზადდება, უფრო დიდი არჩევანია და ზოგ ავიაკომპანიაში საჭმელს ბორტზე მეტი ყურადღებით აწყობენ. მაგრამ მშრალი ჰაერი, დაბალი წნევა და ხმაური იქაც იგივეა. ამიტომ ძვირადღირებულ სადილსაც ჰაერში ცოტა სხვანაირი გემო აქვს, ვიდრე იმავე რესტორნის კერძს მიწაზე.
რა ვჭამოთ ფრენამდე
ფრენამდე მსუბუქი საჭმელი სჯობს. დაბალი წნევის დროს ნაწლავებში აირი ფართოვდება, ამიტომ ძალიან ცხიმიანი კერძები, ლობიო, კომბოსტო და გაზიანი სასმელები ფრენისას შეიძლება შებერილობა და დისკომფორტი გამოიწვიოს. კარგი არჩევანია ხილი, ბოსტნეული, თხილეული და მარტივი სენდვიჩი.
რა შეგიძლია გააკეთო
- ბევრი წყალი დალიე. ასე ცხვირი და პირი ნაკლებად გაშრება, თავს კი უკეთ იგრძნობ.
- აირჩიე სოუსიანი და სანელებლიანი კერძები. მათი გემო ჰაერში უფრო მეტად რჩება.
- ჭარბ ალკოჰოლს მოერიდე, ის ორგანიზმს კიდევ უფრო აშრობს.
- თუ სრული მომსახურების ავიაკომპანიით მიფრინავ, სპეციალური კვება, მაგალითად ვეგეტარიანული ან საბავშვო, წინასწარ შეუკვეთე. ხშირად ასეთ კერძს სხვებზე ადრე მოიტანენ.
- დაბალბიუჯეტიან ავიაკომპანიებში საჭმელი ფასიანია. თუ იცი, რომ ბორტზე შეთავაზებული არ მოგწონს, საკუთარი წასახემსებელი წაიღე, ოღონდ სითხეების წესების გათვალისწინებით.
- სცადე ხმაურის ჩამხშობი ყურსასმენები. ისინი ფრენას უფრო მშვიდს ხდის და, შესაძლოა, გემოს აღქმაშიც დაგეხმაროს.
რჩევა: თუ თვითმფრინავში საჭმელი უგემური გეჩვენება, მზარეულზე ნუ გაბრაზდები. დიდი ალბათობით, იგივე კერძი მიწაზე გაცილებით გემრიელი იქნებოდა.
გემო ჩამოფრენის შემდეგ
კარგი ამბავი ის არის, რომ ეს ცვლილებები დროებითია. დაფრენიდან მალევე ცხვირი და პირი ჩვეულ მდგომარეობას უბრუნდება და გემოს აღქმაც აღდგება. ამიტომ, თუ მოგზაურობის პირველ საღამოს ადგილობრივ რესტორანში საჭმელი განსაკუთრებით გემრიელი მოგეჩვენება, შეიძლება ამაში ფრენამაც ითამაშა როლი.
ასე რომ, შემდეგ ჯერზე, როცა თვითმფრინავში ტომატის წვენი მოგინდება, იცოდე, რომ ეს უცნაური არ არის. შენი ორგანიზმი უბრალოდ ცდილობს, ათი კილომეტრის სიმაღლეზე გემო მოძებნოს.
ხშირი კითხვები
რატომ სვამენ თვითმფრინავში ტომატის წვენს?
ერთ-ერთი ახსნით, ხმაურში უმამის გემოს უკეთ ვგრძნობთ, პომიდორი კი ამ გემოთი მდიდარია. ამიტომ ჰაერში ის ბევრს უფრო გემრიელი ეჩვენება.
შემიძლია საკუთარი საჭმლის წაღება?
მყარი საკვები, როგორც წესი, შეიძლება. სითხეებზე, მაგალითად სუპსა და იოგურტზე, ხელბარგის შეზღუდვები ვრცელდება. ზოგ ქვეყანაში ხორცისა და რძის პროდუქტების შეტანა აკრძალულია, ამიტომ ასეთი საჭმელი დაფრენამდე შეჭამე.
რატომ არის თვითმფრინავში ასეთი მშრალი ჰაერი?
დიდ სიმაღლეზე გარე ჰაერი ძალიან ცივი და მშრალია. სალონში სწორედ ეს ჰაერი მიეწოდება, ამიტომ ტენიანობა დაბალია.
