შინაური ცხოველით ფრენა: ძაღლი და კატა თვითმფრინავში

თუ ოჯახის წევრი ოთხფეხიცაა, მოგზაურობის დაგეგმვა ცოტა რთულდება. ცხოველით ფრენა შესაძლებელია, მაგრამ წინასწარ მზადებას მოითხოვს: ავიაკომპანიის არჩევას, ადგილის დაჯავშნას, საბუთებს და ზოგჯერ რამდენიმეთვიან ლოდინსაც. ქვემოთ ზოგადად აგიხსნით, როგორ მუშაობს ეს. წესები ავიაკომპანიების მიხედვით განსხვავდება და ხშირად იცვლება, ამიტომ ბილეთის ყიდვამდე ავიაკომპანიის საიტი აუცილებლად გადაამოწმე.

რომელი ავიაკომპანიები იღებენ ცხოველებს

საქართველოდან მფრენი ავიაკომპანიების წესები ძალიან განსხვავებულია. ამ სტატიის წერის დროს სურათი დაახლოებით ასეთი იყო:

• Wizz Air შინაურ ცხოველებს არც სალონში იღებს და არც ბარგის განყოფილებაში. გამონაკლისია დამხმარე ძაღლები, რომელთა შესახებაც წინასწარ უნდა შეატყობინო. ქუთაისიდან მფრენებისთვის ეს მთავარი შეზღუდვაა.
• Turkish Airlines ძაღლებსა და კატებს სალონშიც იღებს და ბარგის განყოფილებაშიც, გარკვეული პირობებით.
• Pegasus საერთაშორისო რეისებზე, მისი საიტის მიხედვით, ძაღლსა და კატას მხოლოდ სალონში იღებს. ზოგი მიმართულებით კი ცხოველს საერთოდ არ იღებს.
• Georgian Airways ძაღლებსა და კატებს სალონშიც იღებს და ბარგის განყოფილებაშიც, თუ ამის შესახებ ჯავშნისას შეატყობინებ.

ბევრ ავიაკომპანიას ერთ რეისზე ცხოველების რაოდენობის ლიმიტი აქვს, ამიტომ ადგილი ბილეთის ყიდვისთანავე დაჯავშნე. ზოგი ავიაკომპანია ცხოველის დამატებას მხოლოდ ცხელი ხაზით ან სააგენტოს მეშვეობით იღებს. ამ მომსახურებას თითქმის ყოველთვის ცალკე საფასური აქვს, რომელიც მიმართულებასა და წონაზეა დამოკიდებული.

ევროპაში ცხოველთან ერთად წასვლისას ხშირად ორი გზა გაქვს: Georgian Airways-ის პირდაპირი რეისი თბილისიდან, მაგალითად ბერლინში, ვენაში ან პარიზში, ან გადაჯდომით ფრენა სტამბოლის გავლით. გადაჯდომისას გაითვალისწინე, რომ ცხოველი ორივე რეისზე უნდა იყოს დაჯავშნილი და ორივე ავიაკომპანიის წესებს უნდა აკმაყოფილებდეს. რეისების გრაფიკი შეიძლება შეიცვალოს.

სალონში თუ ბარგის განყოფილებაში

პატარა ძაღლი ან კატა, როგორც წესი, სალონში შენთან ერთად მიფრინავს, სპეციალურ ჩანთაში, რომელიც წინა სავარძლის ქვეშ დგება. ფრენის განმავლობაში ცხოველი ჩანთაში უნდა დარჩეს. ასეთ მგზავრს ხშირად ავარიული გასასვლელის რიგში ან პირველ რიგში არ სვამენ.

უფრო დიდი ცხოველი ბარგის განყოფილების სპეციალურ ნაწილში მიფრინავს, მყარ გალიაში. ეს ყველა ავიაკომპანიასა და ყველა მიმართულებაზე არ არის შესაძლებელი. ზოგი ავიაკომპანია ცხელ თვეებში ან ბრტყელცხვირა ჯიშებისთვის, მაგალითად ბულდოგებისთვის, დამატებით შეზღუდვებს აწესებს, ზოგ ჯიშს კი საერთოდ არ იღებს.

ჩანთა და წონის ლიმიტი

სალონში ცხოველის წონა ჩანთასთან ერთად ითვლება. მაგალითად, Turkish Airlines-ის, Pegasus-ისა და Georgian Airways-ის საიტებზე ამ წერის დროს სალონისთვის ჩანთასთან ერთად 8 კილოგრამამდე ეწერა. ჩანთის ზომაც შეზღუდულია და ავიაკომპანიების მიხედვით განსხვავდება.

• ჩანთა უნდა იყოს კარგად განიავებადი, მყარი ფსკერით, რომელიც სითხეს არ ატარებს.
• ცხოველი შიგნით თავისუფლად უნდა დგებოდეს და ტრიალდებოდეს.
• ბარგის განყოფილებისთვის საჭიროა მყარი გალია, რომელიც IATA-ს მოთხოვნებს აკმაყოფილებს.
• ჩანთა ან გალია წინასწარ იყიდე და ცხოველი რამდენიმე კვირით ადრე შეაჩვიე, რომ ფრენის დღეს შიგნით მშვიდად იყოს.

საბუთები: ჩიპი, აცრა და ანალიზი

საერთაშორისო მოგზაურობისთვის ცხოველს რამდენიმე ძირითადი რამ სჭირდება. თანმიმდევრობა მნიშვნელოვანია, რადგან ერთი ნაბიჯის შეცდომამ შეიძლება მთელი პროცესი თავიდან დაგაწყებინოს.

• მიკროჩიპი. ის ცოფის საწინააღმდეგო აცრამდე უნდა ჩაიდგას, თორემ აცრა შეიძლება არ ჩაითვალოს.
• ცოფის საწინააღმდეგო აცრა. ევროკავშირის წესით, პირველი აცრისას ცხოველი მინიმუმ 12 კვირის უნდა იყოს, აცრიდან მოგზაურობამდე კი ლოდინის პერიოდია.
• ანტისხეულების ანალიზი, ანუ ტიტრაციის ტესტი, რომელიც აცრის შემდეგ აღიარებულ ლაბორატორიაში კეთდება.
• ვეტერინარული ცნობა, რომელსაც გამგზავრების ქვეყნის ოფიციალური ვეტერინარი გასცემს მოგზაურობამდე ცოტა ხნით ადრე.

ევროპაში შესვლის წესები

ევროკავშირის ოფიციალური საიტის მიხედვით, არაევროპული ქვეყნების უმეტესობიდან ძაღლის ან კატის შესაყვანად ანტისხეულების ანალიზია საჭირო. სისხლის ნიმუში აცრიდან არანაკლებ 30 დღის შემდეგ აიღება, ნიმუშის აღებიდან მოგზაურობამდე კი სამი თვე უნდა გავიდეს. გამონაკლისი მხოლოდ ევროკავშირის სიაში შეყვანილ ქვეყნებს ეხება. საქართველოს სტატუსი ამ სიაში ოფიციალურ წყაროში გადაამოწმე, მაგრამ დაგეგმვისას ჯობია, სამთვიანი ლოდინი გაითვალისწინო.

ჯანმრთელობის ცნობა ევროკავშირში ჩასვლამდე ბოლო 10 დღის განმავლობაში უნდა გაიცეს. ცხოველი ევროპაში, როგორც წესი, მხოლოდ სპეციალური სასაზღვრო პუნქტებით შედის, ამიტომ შეამოწმე, აქვს თუ არა ასეთი პუნქტი იმ აეროპორტს, სადაც ჩაფრინდები. თუ საბუთები წესრიგში არ არის, ცხოველი შეიძლება უკან დააბრუნონ ან კარანტინში მოათავსონ. ზოგი ქვეყანა, მაგალითად ფინეთი, ირლანდია და მალტა, ძაღლებისთვის დამატებით პარაზიტების საწინააღმდეგო დამუშავებას ითხოვს. მოგზაურობამდე გადაამოწმე მიმდინარე წესები.

რჩევა: ბილეთის ყიდვამდე დაუკავშირდი ავიაკომპანიას და დაადასტურე, რომ შენს რეისზე ცხოველისთვის ადგილი არის. მხოლოდ ამის შემდეგ იყიდე ბილეთი და ცხოველი მაშინვე დაამატე ჯავშანში.

ფრენის დღე: როგორ მოვამზადოთ ცხოველი

• ფრენამდე რამდენიმე საათით ადრე ცხოველს ბევრი საჭმელი არ აჭამო, წყალი კი ხელმისაწვდომი ჰქონდეს.
• აეროპორტში წასვლამდე კარგად გაასეირნე, რომ დაიღალოს და დამშვიდდეს.
• დამამშვიდებელი საშუალება მხოლოდ ვეტერინართან კონსულტაციის შემდეგ მიეცი. ბევრი ვეტერინარი ფრენისას მას არ გირჩევს.
• აეროპორტში ჩვეულებრივზე ადრე მიდი, რადგან ცხოველის საბუთებს დახლთან ამოწმებენ.
• უსაფრთხოების შემოწმებისას ცხოველი ჩანთიდან ხელში უნდა აიყვანო, ჩანთა კი აპარატში ცალკე გაივლის. ამიტომ საბელი თან იქონიე.
• ჩანთაში ჩადე შთამნთქმელი საფენი და ნაცნობი სუნის მქონე ნივთი, მაგალითად პატარა პლედი.

ბარგის განყოფილებაში მფრენი ცხოველის გალიას საბუთების ასლები და შენი საკონტაქტო ინფორმაცია მიამაგრე. ჩასვლისთანავე ცხოველს წყალი მიეცი და გაასეირნე, სანამ ქალაქში წახვალ.

უკან დაბრუნებაც წინასწარ დაგეგმე. საქართველოში ცხოველის შემოყვანის წესები და ავიაკომპანიის პირობები უკან ფრენისთვისაც უნდა გაარკვიო. ვეტერინარულ ცნობას ვადა აქვს, ამიტომ თუ დიდხანს რჩები, შეიძლება დასაბრუნებლად ახალი ცნობა დაგჭირდეს. მოგზაურობამდე გადაამოწმე მიმდინარე წესები.

ხშირი კითხვები