სტამბოლი საქართველოდან ყველაზე ახლო მეგაპოლისია, სადაც ერთდროულად ევროპაც არის და აზიაც. ფრენა დაახლოებით ორ საათს გრძელდება, ამიტომ გრძელი შაბათ-კვირაც საკმარისია, რომ მთავარი ადგილები ნახო. სამი დღე ყველაფრისთვის არ გეყოფა, ეს ქალაქი ძალიან დიდია, მაგრამ კარგ პირველ შთაბეჭდილებას ნამდვილად მიიღებ. ეს გეგმა ზედმეტი სირბილის გარეშეა შედგენილი, რომ სეირნობისა და ჭამისთვისაც დაგრჩეს დრო. ფეხით სასეირნოდ ყველაზე კომფორტული გაზაფხული და შემოდგომაა, ზაფხულში კი ცხელა და ხალხმრავლობაა.
რომელ აეროპორტში ჩაფრინდები
სტამბოლს ორი დიდი აეროპორტი აქვს და ეს პირველი დღის გეგმას ცვლის. ჩვენი მონაცემებით:
- სტამბოლის აეროპორტი (IST), ევროპული მხარე: თბილისიდან Turkish Airlines.
- საბიჰა გოქჩენი (SAW), აზიური მხარე: ქუთაისიდან Pegasus, თბილისიდან Pegasus და AJet.
ორივე აეროპორტი ცენტრიდან შორსაა და გზას, საცობების მიხედვით, საათი ან მეტი სჭირდება. ორივედან ქალაქში მეტროთი, აეროპორტის ავტობუსით ან ტაქსით მიხვალ. საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის იყიდე Istanbulkart, მრავალჯერადი ბარათი, რომლითაც მეტროში, ტრამვაიში, ავტობუსსა და ბორანზე იხდი. თუ საღამოს ჩაფრინდები, პირველ დღეს მხოლოდ დაბინავება და ახლომახლო სეირნობა დაგეგმე. ვალუტა თურქული ლირაა. ბარათით გადახდა ფართოდ მიიღება, ფულის გადაცვლა კი აეროპორტში ხშირად არახელსაყრელია, ამიტომ იქ მხოლოდ მცირე თანხა გადაცვალე. რეისების განრიგი შეიძლება შეიცვალოს.
დღე 1: სულთანაჰმეტი
პირველი დღე ძველ ქალაქს დაუთმე. სულთანაჰმეტის მოედანზე ერთმანეთის პირისპირ დგას აია სოფია და სულთანაჰმეტის მეჩეთი, რომელსაც ცისფერ მეჩეთსაც ეძახიან. გვერდით ძველი ჰიპოდრომის ადგილია, სადაც ეგვიპტური ობელისკი დგას. აია სოფიაში უცხოელი ვიზიტორებისთვის 2024 წლიდან შესვლა ფასიანია და ცალკე მარშრუტით ხდება. მეჩეთებში ლოცვის დროს ვიზიტორების შესვლა შეზღუდულია. შესვლისას მხრები და მუხლები დაფარული უნდა გქონდეს, ქალებს კი თავსაფარიც სჭირდებათ.
იქვე ნახე ბაზილიკის ცისტერნა, მიწისქვეშა რომაული წყალსაცავი ასობით სვეტით და მედუზას ორი ქვის თავით, და ტოპკაპის სასახლე, ოსმალეთის სულთნების რეზიდენცია ბოსფორის ხედით. ტოპკაპისთვის რამდენიმე საათი დაგჭირდება, მის გვერდით კი გიულჰანეს პარკია, სადაც ჩრდილში დასვენება შეგიძლია. რიგების თავიდან ასარიდებლად ცნობილ ადგილებში დილით ადრე მიდი. საღამოს გაისეირნე მოედანზე, როცა მეჩეთები განათებულია.
დღე 2: ბაზრები და ბოსფორი
დილით წადი დიდ ბაზარში, ერთ-ერთ უძველეს და უდიდეს დახურულ ბაზარში მსოფლიოში. აქ ასობით მაღაზიაა: ხალიჩები, კერამიკა, ნათურები, ტყავი და ოქრო. ვაჭრობა ჩვეულებრივი ამბავია, ამიტომ პირველივე ფასზე ნუ დათანხმდები. იქიდან ფეხით ჩადი ემინონიუში, სუნელების ბაზარში, სადაც ჩაი, სუნელები, ლოკუმი და ხმელი ხილია. თუ დრო დაგრჩა, ადი სულეიმანიეს მეჩეთთან, საიდანაც ოქროს რქის ყურის ლამაზი ხედი იშლება.
შუადღისას ემინონიუდან ბოსფორზე გასეირნება მოაწყე. შეგიძლია აირჩიო ტურისტული კატარღა ან ჩვეულებრივი საქალაქო ბორანი, რომელიც იაფია და ასევე ლამაზ ხედს გაძლევს. საღამოს გადაკვეთე გალატის ხიდი, რომელზეც მეთევზეები დგანან, ადი გალატის კოშკთან და გაისეირნე ისტიკლალის ქუჩაზე ტაქსიმის მოედნამდე. ამ ქუჩაზე ისტორიული წითელი ტრამვაიც დადის. თუ ფერადი ქუჩები გიყვარს, სხვა დღეს ოქროს რქის ნაპირზე, ბალათის უბანში გაისეირნე, სადაც ძველი ფერადი სახლებია.
დღე 3: აზიური მხარე
მესამე დღეს ბორნით გადადი აზიურ მხარეს, კადიქოიში ან უსკუდარში. ეს გზა თავისთავად პატარა ექსკურსიაა, თოლიებითა და ქალაქის ხედით. კადიქოი ცოცხალი უბანია ბაზრით, კაფეებით და ბევრი პატარა რესტორნით, სადაც ადგილობრივები ჭამენ. უსკუდარიდან კარგად ჩანს ქიზ კულესი, ანუ ქალწულის კოშკი, პატარა კოშკი ზღვაში. მზის ჩასვლა სანაპიროზე განსაკუთრებით ლამაზია. თუ საბიჰა გოქჩენიდან მიფრინავ, ეს დღე მოსახერხებელია, რადგან აეროპორტი ამავე მხარესაა. ევროპულ მხარეს ბორნით ან მარმარაის მატარებლით დაბრუნდები, რომელიც ბოსფორის ქვეშ, გვირაბში გადის. თუ აზიური მხარე ნაკლებად გიზიდავს, სანაცვლოდ ბოსფორის ევროპული სანაპირო ნახე: ორთაქოის მეჩეთი ხიდის ძირში და ბებეკის მყუდრო ყურე.
სად დავბინავდეთ
- სულთანაჰმეტი: მთავარ ძეგლებთან ფეხით მიხვალ. მოსახერხებელია პირველი ვიზიტისთვის, თუმცა საღამოს უფრო მშვიდია.
- ბეიოღლუ, გალატა და ტაქსიმი: ბევრი რესტორანი, ბარი და ცოცხალი საღამოები.
- კადიქოი: აზიურ მხარეს, უფრო ადგილობრივი ატმოსფერო. კარგია, თუ საბიჰა გოქჩენში ჩაფრინდები.
სასტუმროს არჩევისას ნახე, რამდენად ახლოსაა ტრამვაის, მეტროს ან ბორნის გაჩერება. სტამბოლში მანძილები დიდია და საცობები ხშირი, ამიტომ ტრანსპორტთან სიახლოვე ბევრ დროს დაგიზოგავს.
რა ვჭამოთ
სტამბოლში საჭმელი მოგზაურობის ნახევარია. დილით სცადე სიმითი, სეზამიანი რგოლის ფორმის პური, ან თურქული საუზმე ბევრი პატარა თეფშით. გასინჯე ბალიქ ეკმეკი, თევზის სენდვიჩი ემინონიუს სანაპიროზე, დონერი, ისქენდერ ქაბაბი, ლაჰმაჯუნი და მიდიე დოლმა, ბრინჯით გატენილი მიდიები. ტკბილისთვის ბაქლავა, კუნეფე და ლოკუმი, ბოლოს კი თურქული ყავა ან პატარა ჭიქით მიწოდებული ჩაი. სცადე აირანიც, მარილიანი იოგურტის სასმელი, და ახალი ბროწეულის წვენი ქუჩის ჯიხურებში.
რჩევა: ტურისტულ ქუჩებზე რესტორნები ხშირად უფრო ძვირი და ნაკლებად გემრიელია. ერთი-ორი ქუჩით მოშორდი მთავარ მოედნებს, ან ჭამე კადიქოიში, სადაც ადგილობრივები დადიან.
დოკუმენტები: პასპორტი თუ ID ბარათი
საქართველოს მოქალაქეები თურქეთში მოკლევადიანი ვიზიტით ისტორიულად უვიზოდ მოგზაურობენ, ხოლო ორ ქვეყანას შორის შეთანხმებით შესვლა პირადობის მოწმობითაც, ანუ ID ბარათით, შეიძლება. თუმცა ავიაკომპანიამ ჩეკ-ინზე შეიძლება პასპორტი მოითხოვოს, ამიტომ ID ბარათით ფრენამდე შენს ავიაკომპანიას ჰკითხე. თუ სტამბოლიდან სხვა ქვეყანაში გადაფრინდები, პასპორტი აუცილებლად დაგჭირდება. საზღვარზე შეიძლება სასტუმროს ჯავშანი ან უკან დაბრუნების ბილეთი გკითხონ, ამიტომ ორივე ხელთ იქონიე. მოგზაურობამდე გადაამოწმე მიმდინარე წესები.
შემდეგ ჯერზე თურქეთის დედაქალაქიც შეგიძლია ნახო: ჩვენი მონაცემებით, თბილისიდან ანკარაში AJet დაფრინავს. რეისების განრიგი შეიძლება შეიცვალოს.
ხშირი კითხვები
რომელ აეროპორტში ჯობს ჩაფრენა?
თუ ევროპულ მხარეს, მაგალითად სულთანაჰმეტში ან ტაქსიმში ჩერდები, ხშირად სტამბოლის აეროპორტი ჯობს. აზიურ მხარეს, მაგალითად კადიქოიში, საბიჰა გოქჩენი უფრო ახლოსაა. ორივე ცენტრიდან შორსაა.
შემიძლია სტამბოლში ID ბარათით წავიდე?
საქართველოსა და თურქეთს შორის შეთანხმებით ეს შესაძლებელია, მაგრამ ჩეკ-ინზე ავიაკომპანიის წესი წინასწარ გადაამოწმე. მოგზაურობამდე გადაამოწმე მიმდინარე წესები.
საკმარისია სამი დღე?
მთავარი ადგილების სანახავად კი. თუ მუზეუმები გიყვარს ან უფრო მშვიდად მოგზაურობ, ოთხი ან ხუთი დღე აჯობებს.
ქუთაისიდან სტამბოლში რომელი ავიაკომპანია დაფრინავს?
ჩვენი მონაცემებით, ქუთაისიდან საბიჰა გოქჩენში Pegasus დაფრინავს. განრიგი შეიძლება შეიცვალოს.
